هنربرای توسعه تاب آوری

فعالیت‌های هنری باعث افزایش عزت‌نفس و بالطبع افزایش تاب‌آوری خواهد شد. هنر می‌تواند در کاهش آثار تروما و انواع خشونت‌های خانگی رایج در سراسر‌ جهان و تلطیف فضای زندگی بانوان و قربانیان خشونت از مسیر خلاقیت و بازآفرینی حتی به یاری درمانگران هم بیاید.

کد خبر : 639
تاریخ انتشار : جمعه 3 بهمن 1399 - 9:02
هنربرای توسعه تاب آوری

بقلم شقایق هاشمی شکفته ، روانشناس و هنردرمانگر

هنر از مسیرخلاقیت و آفرینش و تاب آوری با خرد ورزی وحل مساله در صیانت و ارتقاء سلامت خانواده تعیین کننده هستند. هنرتجلی عشق در خانه و خانواده است چه بسا که میتواند در کاهش آسیب و تسکین آلام نقش آفرین باشد همچنین هنر در تمامی دنیا در معیشت و زایندگی های اقتصادی خانواده و جوامع نیز کارسازی کرده است و چه بسیار زنانی که با فعالیت‌های هنری مسئولیت مالی خانواده‌ای را بعهده داشته و مدیریت می کنند .

 ابعاد اقتصادی هنر نقش موثر خود را در کار‌آفرینی و معیشت زنان به رخ می‌کشد، به دیگر سخن بخش عمده ای از زیست زنانه تاب آوری بر مدار هنر است.   در سرتاسر دنیا برنامه های هنری درقالب‌های مختلف برگزار و کلاس‌های آموزشی هنر نیز همیشه و در همه جای دنیا مخاطبین و علاقه‌مندان خاص خود را دارد اما آنچه که برای ما حایز اهمیت است تاکید بر هنر برای توسعه تاب آوری برای زنان، تسهیل‌گران ، مربیان، مددکاران اجتماعی و هنرآموزان است .

 زندگی زنان در سراسر تاریخ عجین و آمیخته با هنر بوده، به نظر می رسد که بین زنانگی و هنر پیوندی جاودانه بر پا باشد چه بسا که بتوان زنانگی را نیز نوعی جلوه ای هنرمندانه نامید .

به جهت این ظرفیت و طرحواره فعال است که به جرات می توان گفت برنامه های هنری می تواند برای توسعه تاب‌آوری خانواده و در کاهش آسیب نیز حتی به کمک زنان آسیب دیده بیاید تا بتوانند با افزایش تاب آوری در برابر مشکلات و سختی‌هایی که در زندگی زنان با آن مواجه می شوند، توانایی بیشتری ازخود نشان داده و در روشی ساختارمند از ابعاد دیگر فعالیت‌های هنری هم به نحو دیگری برخوردار شوند.  زنان فارغ از نقش و جایگاهی که در زندگی خود دارند ، که می تواند مادری- همسری و یا دختری باشد ، با فعالیت‌های هنری در شاخه‌های مختلف، به درجات متفاوت آشنایی دارند. به دیگر سخن هنر بمانند رکنی از ارکان تاب‌آوری در زیست زنانه دیده می شود که عرصه آفرینش و خلاقیت و بستر پرورش و مهربانی است .

 به یقین نا برابری‌های اقتصادی، آموزشی و اجتماعی میان زنان و مردان در سراسر‌‌‌ جهان به نوعی جلوه ای از خشونت بشمار می آید و تاثیرات این نابرابری در روح و روان انسان ها دیده می‌شود. از قضا همین موجب می شود که زنان به هنر و فعالیت های هنری در هر شاخه ای توجه بیشتری داشته و از فرصت بیان هیجانات و خلاقیت و آفرینش برخوردار باشند وقت صرف کردن برای دوختن یک دکمه تا خواندن یک شعر، تزیین غذا تا اجرای یک قطعه موسیقی، کاشتن گلی درگلدان تا کشیدن یک نقاشی، باعث بهبود و افزایش تاب‌آوری در زنان می‌شود.

 تشکل‌های مردم نهاد و حتی سازمان‌های دولتی می توانند از مسیر هنر برای تاب آوری بیش از پیش برخوردار باشند به نظر می رسد زنان بصورت خودانگیخته و ناخودآگاه در مواجهه شدن با ایام رنگ به رنگ و سختی‌های زندگی از هنر بعنوان پناهگاهی بهره‌مند بوده اند ولی امروز شاهدیم با گسترش ادبیات تحقیق و دستاوردهای پژوهشی فراوان در این خصوص متاسفانه استفاده از هنر برای توسعه تاب‌آوری کمتر دیده می شود.  هفت هنر و مسیرهای متنوع آموزش و فراگیری آن ها در انواع  پروتکل‌های توانمندسازی و تاب‌آوری ازجایگاه ویژه برخوردار بوده و هست. تاب‌آوری از مسیر هنر فضایل شخصی و شخصیتی و بنوعی معنادار ومعنامندی را نیز به همراه خواهد داشت که با اطمینان دستاوردی شایان توجه است .  

هیچ آداب و ترتیبی مجوی   

  در راه درمان و توسعه تاب‌آوری هرفعالیت هنری که انجام می‌شود ، درست و تاثیرگذار است که دراین مسیر( هنر برای تاب‌آوری) ارزش درمانی شاخص و معیار ارزیابی است نه خلق آثارهنری ، بیان هیجان، خودجوشی و خودانگیختی عمده‌ترین اهداف و دستاوردهای این اقدامات است هدف از انجام این فعالیت‌ها پرورش یک هنرمند و یا ایجاد و خلق یک اثر هنری بی‌نقص نیست.هدف مشارکت بانوان در انجام فعالیت‌ها و توسعه توانایی و تاب آوری ایشان است.   

فعالیت‌های هنری باعث افزایش عزت‌نفس و بالطبع افزایش تاب‌آوری خواهد شد.  هنر می‌تواند در کاهش آثار تروما و انواع خشونت‌های خانگی رایج در سراسر‌ جهان و تلطیف فضای زندگی بانوان و قربانیان خشونت از مسیر خلاقیت و بازآفرینی حتی به یاری درمانگران هم بیاید.

  نکته قابل توجه و تاکید ویژه برای مددکاران اجتماعی ، تسهیل‌گران و درمان‌گران آشنایی با مبانی و اصول و روش‌های مورد نظر در شاخه های هنری مختلف خواهد بود چرا که این آشنایی به شاخه‌های مختلف هنری از قبیل نقاشی- موسیقی- کلاژ- تئاتر و نمایش- سفال- قصه خوانی – عکاسی… باعث می‌شود تا راهکارهای بیشتری دراختیار داشته باشند.